Biostimulanten

Biostimulanten dragen bij aan weerbare teeltsystemen

In de land- en tuinbouw zijn gewasbeschermingsmiddelen en kunstmest hulpmiddelen om de productie te optimaliseren. Naast deze middelen is er een opkomende groep natuurlijke stoffen die boeren en tuinders kunnen toepassen in hun teelt: biostimulanten.

Hoewel biostimulanten steeds meer aandacht krijgen als onderdeel van nieuwe geïntegreerde teeltstrategieën (ook wel ICM, integrated crop management genoemd) zijn ze nog relatief onbekend. Dit is verrassend, gezien hun mogelijkheden om de opbrengst en kwaliteit van gewassen te verbeteren. We lichten daarom graag toe wat biostimulanten zijn en hoe ze een effectieve rol kunnen spelen binnen uw eigen teeltsituatie.

Wat zijn biostimulanten?

Biostimulanten zijn natuurlijke stoffen die een belangrijke rol spelen in het ondersteunen van de groei en weerbaarheid van planten. Een van hun belangrijkste functies is het verbeteren van de interactie met de bodem. Dit gebeurt op verschillende manieren:

  1. Stimuleren van microbiële activiteit: biostimulanten bevorderen de groei van nuttige micro-organismen in de bodem. Deze microben helpen bij de afbraak van organisch materiaal en maken nutriënten beschikbaar voor de planten.
  2. Verbeteren van de bodemstructuur: sommige biostimulanten helpen bij het verbeteren van de bodemstructuur. Dit bevordert de beluchting en waterdoorlatendheid, wat essentieel is voor een gezonde wortelontwikkeling.
  3. Versterken van de rhizosfeer: biostimulanten hebben een positieve invloed op de rhizosfeer, het gebied rondom de wortels waar de symbiose tussen plant en bodem plaatsvindt. Biostimulanten stimuleren de wortelgroei en verbeteren de opname van water en voedingsstoffen. Dit zorgt voor een verhoogde tolerantie voor abiotische stressfactoren, zoals droogte en extreme veranderingen in temperatuur.
  4. Verhogen van beschikbaarheid van nutriënten: door de bodemgezondheid te verbeteren, zorgen biostimulanten ervoor dat nutriënten beter beschikbaar zijn voor planten. Dit helpt de plant efficiënter gebruik te maken van meststoffen en vermindert de kans op nutriëntentekorten.
  5. Stimuleren van het zelfherstellende vermogen van de plant: biostimulanten kunnen ook bijdragen aan het versterken van de natuurlijke weerstand van planten. Planten hebben zo een hogere tolerantie tegen abiotische stress.

 

Kortom, biostimulanten verbeteren de interactie met de bodem door microbiële activiteit te bevorderen, de bodemstructuur te optimaliseren en de beschikbaarheid van nutriënten te vergroten. Dit leidt tot een gezondere plantengroei, verhoogde weerbaarheid en producties van betere kwaliteit: vruchten en groenten hebben meer inhoud en zijn bijvoorbeeld beter bewaarbaar.

Soorten biostimulanten

Er zijn twee hoofdcategorieën van biostimulanten:

  • Microbiële biostimulanten

Voorbeelden hiervan zijn: schimmels, bacteriën, Mycorrhiza en stikstofbindende bacteriën (zoals Rhizobium spp. en Azospirillum spp.).

  • Niet-microbiële biostimulanten

Voorbeelden hiervan zijn: fulvinezuren, plantenextracten, biopolymeren en anorganische verbindingen, zoals gezuiverde humuszuren en aminozuren.

NB: producten die zijn gericht zijn op het bestrijden van biotische stress, zoals plagen en ziekten, vallen niet onder deze definitie en worden geclassificeerd als gewasbeschermingsmiddelen.

Wat is het verschil tussen biostimulanten, meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen?

  • Gewasbeschermingsmiddelen zijn gericht op het tegengaan van biotische stress door directe werking tegen plagen en ziekten.
  • Bemesting is gericht op het voeden van planten.
  • Biostimulanten zijn gericht op het verbeteren van de plantweerbaarheid, rhizosfeer en kwalitatieve en kwantitatieve kenmerken.

 

Rol van biostimulanten in een geïntegreerde teeltstrategie

Een geïntegreerde teeltstrategie is gericht op het optimaliseren van gewasgroei op een duurzame manier. Hierbij worden verschillende teelttechnieken en -praktijken gecombineerd om efficiëntie en weerbaarheid in de teelt te verhogen, de kwaliteit van de gewassen te verbeteren en impact op het milieu te minimaliseren.

Binnen deze strategie wordt onder meer veel aandacht besteed aan behoud en verbetering van bodemkwaliteit door gewasrotatie en het toepassen van natuurlijke bemesting en biostimulanten. Voor pathogenen- en onkruidbeheer worden natuurlijke vijanden en biologische methoden ingezet om plagen en onkruiden te beheersen, in plaats van uitsluitend chemische bestrijdingsmiddelen.

Door te werken met een geïntegreerde teeltstrategie verhoogt de weerbaarheid van planten, waardoor ze sterker worden en dus beter bestand zijn tegen mogelijk voorbij komende stressfactoren. Bovendien vermindert de afhankelijkheid van chemische middelen en kunstmest, wat beter is voor mens, natuur en milieu. Door de verbeterde gewasopbrengst kunnen telers hogere bedrijfsresultaten behalen.

Wetgeving biostimulanten: registratie en definitie van een biostimulant

Biostimulanten kunnen worden geregistreerd onder Europese meststoffenwetgeving, zoals vastgelegd in de EU-meststoffenverordening EG 2019/1009. Daarnaast is het mogelijk biostimulanten te registreren in verschillende landen, volgens de per land geldende nationale wetgeving.

In de Nederlandse Meststoffenwet is niets opgenomen over biostimulanten; hierdoor mogen biostimulanten in Nederland zonder toetsing op de markt worden gebracht.

CE-markering van biostimulanten

Om de koper/gebruiker zekerheid te geven over de effectiviteit van een biostimulant is een CE-markering mogelijk sinds 2022. Met deze registratie mag een biostimulant in álle EU-lidstaten worden verkocht.

Voor de CE-markering doorloopt een biostimulant wél een zorgvuldige toetsing door een ‘notified body’(in Nederland is dit een door de NVWA geaccrediteerde controlerende instantie).

De fabrikant van biostimulanten kan deze laten toetsen voor drie CEN genormeerde gewasgroepen:

  • Akkerbouwgewassen (waaronder graan, biet, aardappel)
  • Houtige gewassen (waaronder framboos, peer, appel)
  • Kruidachtigen (waaronder kool, witlof, prei, aardbei)

 

Definitie van een biostimulant volgens EU-meststoffenverordening EG 2019/1009

Volgens deze verordening is de definitie van een biostimulant:

  • Biostimulanten stimuleren voedingsprocessen van de plant, ongeacht het nutriëntengehalte van de biostimulant
  • Biostimulanten verbeteren de eigenschappen en/of de rhizosfeer van de plant wat betreft:
  • Efficiëntie van nutriënten gebruik
  • Tolerantie voor abiotische stress (zoals droogte of extreme temperaturen)
  • Kwaliteitskenmerken (zoals meer kleur, langer uitstalleven)
  • Beschikbaarheid van in de bodem of rhizosfeer vastgehouden nutriënten

 

Biostimulanten van PlantoSys

PlantoSys biedt (op dit moment) drie effectieve biostimulanten: Nutricin, SalicylPuur en SilicaPower. SalicylPuur, gebaseerd op wilgenbastextract, bevordert het zelfherstellende vermogen en de vitaliteit van planten, waardoor ze weerbaarder en gezonder worden. SilicaPower, dat gemakkelijk opneembaar silicium bevat, versterkt de celwanden en maakt gewassen minder vatbaar voor droogtestress. SalicylPuur en SilicaPower zijn CE-gemarkeerd na positieve beoordeling van acht grondige onderzoeken door de notified body. Hierdoor kunt u vertrouwen op hun effectiviteit en veiligheid.

Tip: bekijk onze infographic over biostimulanten

Hierin vindt u een overzichtelijke samenvatting van alle belangrijke informatie over biostimulanten. Wilt u een geprinte versie van deze infograhic? Stuurt u dan s.v.p. een mail naar Annelies met uw bedrijfsnaam en adresgegevens.

PlantoSys infographic 'Wat zijn biostimulanten?'

Alwin Scholten

Uw adviseur

Alwin Scholten

+31 (0)6 49 33 49 30E-mail

Algemeen directeur en adviseur boomteelt en zachtfruit

nldeenruworld

Jesse Jochems

Uw adviseur

Jesse Jochems

+31 (0)6 51 54 07 36E-mail

Adviseur akkerbouw en vollegrondsgroenten

nl

Dirk Warmerdam

Uw adviseur

Dirk Warmerdam

+31 (0)6 19 27 56 08E-mail

Adviseur glastuinbouw

nlbeendkeelvlt

Top